Waarom kun je beter geen tarwemeel of ‘gewoon’ brood eten?

Ik gebruik in mijn recepten nooit tarwe. Tarwe past niet in een glutenvrij dieet en het is ook niet koolhydraatarm of paleo.

Op deze pagina leg ik uit wat tarwe is en welke 5 belangrijke redenen er zijn om tarwe te mijden. Je kunt ook direct naar de pagina’s voor de beste alternatieven: glutenvrije en paleo meel of koolhydraatarm meel.

Wat is tarwe?

Tarwe is een graan. Er zijn meerdere tarwesoorten die allemaal vallen onder het geslacht Triticum. Samen met alle andere granen behoort tarwe tot de grassenfamilie. Tarwe is naast mais en rijst (ook granen) het meeste verbouwde en gegeten voedingsmiddel ter wereld.

Van tarwe gebruiken we het zaad: de graankorrel. Het bestaat uit vezelige buitenste vliesjes, zemelen en kiemen en het heeft een zetmeelrijke kern. Het bevat voornamelijk zetmeel en suikers (koolhydraten) en eiwitten. Eén van die eiwitten zijn gluten. Tarwe bevat dus gluten, net als de meeste andere granen.

Wat is tarwemeel?

De tarwekorrel kun je drogen en, al of niet met de zemelen en kiemen, fijnmalen. Tarwemeel is niets meer of minder dan het gemalen zaad van tarwe. Als iets in het dagelijks leven ‘meel’ genoemd wordt, dan wordt meestal tarwemeel bedoeld. Bloem is ook gemaakt van tarwe. Dit is heel fijn meel. Zelfrijzend bakmeel is ook gewoon tarwemeel, met daaraan bakpoeder toegevoegd.

Volkorenmeel is meestal ook tarwe, maar dan met alle delen van de korrel. Bloem of gewoon meel bevat overwegend de kern van de korrel, met het zetmeel. Volkoren wordt vaak gezien als gezonder omdat het alle voedingstoffen bevat van tarwe. Maar als je geen tarwe eet is het niet relevant welk deel van de korrel je gebruikt.

Tarwe vormt in heel veel broden de basis. Ook bijvoorbeeld een meergranenbrood of een zadenbrood bevat vaak hoofdzakelijk tarwe. Daar zijn dan wat andere granen of zaden aan toegevoegd. Iets dat aan de voorkant van een verpakking een speltbrood heet, of koolhydraatarme crackers, bevat naast speltmeel of koolhydraatarme zaden soms ook nog gewoon tarwemeel. Let dus altijd goed op de ingrediëntenlijst op de achterkant van het pak!

Waarom tarwe mijden?

Er zijn 5 belangrijke redenen waarom mensen tarwe mijden:

  1. gluten (coeliakie en glutensensitiviteit)
  2. specifieke tarwe eiwitten (tarweallergie)
  3. graan (paleo)
  4. fructanen (FODMAP)
  5. koolhydraten (lowcarb)

Daarnaast worden bij het verbouwen van tarwe veel bestrijdingsmiddelen gebruikt en is tarwe vaak onder het mom van ‘veredelen’ veel van zijn goede eigenschappen verloren.

1. Gluten

Als je coeliakie hebt moet je strik glutenvrij eten. Coeliakie kan aangetoond worden met een bloedtest en een darm biopt. Maar je kunt ook een glutensensitiviteit hebben. Dit kan helaas niet met klinische tests aangetoond kan worden. Dat kun je ondervinden door zelf te ’testen’ of je je beter voelt als je glutenvrij gaat eten.

Omdat tarwe een glutenhoudend graan is kun je in principe geen tarwe eten bij een glutenvrij dieet. In principe, want in sommige kant en klaar producten is wel tarwe verwerkt, maar zijn de gluten eruit gehaald. Deze producten zijn echter zo sterk bewerkt dat ik dat niet zou aanraden. Als je werkt met pure ingrediënten kun je ervan uitgaan dat je tarwe in geen enkele vorm kunt gebruiken.

2. Tarwe eiwitten

Naast gluten (= eiwitten) bevat tarwe nog andere eiwitten. Voor deze specifieke tarwe eiwitten kunnen mensen allergisch zijn (tarwe allergie). Dit is dus wat anders dan coeliakie of een glutensensitiviteit, maar ze kunnen wel tegelijkertijd voorkomen.

In het geval van een tarweallergie kun je helemaal geen tarwe eten. Als je werkt met pure ingrediënten kun je er vanuit gaan dat glutenvrij ook altijd tarwevrij betekent. Bij producten die je kant en klaar koopt niet! Soms worden geïsoleerde onderdelen van tarwe gebruikt waar de gluten uitgehaald zijn. Dat komt nog wel eens voor in kant en klaar glutenvrij brood of sauzen. Dat dan glutenvrij op de verpakking staat is dus niet genoeg. Er moet echt tarwevrij op staan.

3. Granen

Ook in een paleo dieet past tarwe niet omdat bij paleo álle granen gemeden worden. Dit geldt uiteraard ook voor het striktere AIP dieet.

4. Fructanen

Tarwe bevat naast eiwitten veel zetmeel en suikers (= koolhydraten). Eén van die suikers zijn fructanen. Sommige mensen hebben een tekort aan de enzymen die fructanen afbreken. Zij kunnen deze niet goed verteren en zijn er intolerant voor. Dit kun je testen door het FODMAP dieet te volgen. Soms kun je in beperkte mate nog tarwe eten, maar anderen moeten tarwe echt volledig mijden.

5. Koolhydraten

Tot slot bevat tarwe in het algemeen veel suikers en zetmelen. En dit zijn ook nog eens snelle koolhydraten. Tarwe laat je bloedsuikerspiegel daardoor enorm schommelen. Tarwe is om die reden nooit lowcarb (keto, kha of khb).

Als je werkt met pure ingrediënten kun je er vanuit gaan dat koolhydraatarm ook glutenvrij en tarwevrij betekent. Bij producten die je koopt niet! Soms worden geïsoleerde gluten of onderdelen van tarwe gebruikt. Dat komt nog wel eens voor in kant en klaar koolhydraatarm brood (Adamsbrot) of sauzen. Dat dan koolhydraatarm op de verpakking staat is dus niet genoeg. Als je glutenvrij of tarwevrij wilt eten moet dat echt op de verpakking staan.

Welke melen dan wél?

Gelukkig zijn er heel veel alternatieven voor tarwemeel. Kijk hier voor:

  1. de beste glutenvrije en paleo/AIP melen, of
  2. de beste koolhydraatarme melen.
Glutenhoudende granen

Als je een tarweallergie hebt, of intolerant bent voor de suikers in tarwe, kun je soms nog wel andere glutenhoudende granen eten zoals spelt, rogge of gerst. Maar deze granen passen niet in een glutenvrij dieet, zijn niet paleo en ook niet low carb. Deze gebruik ik zelf niet en zal ik verder dan ook niet bespreken.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *