Sambal goreng tempeh kering (glutenvrij en zuivelvrij)

Heerlijke droog gebakken tempeh in een pittig en sticky umami sausje. Het was één van de eerste Indische receptjes dat ik leerde maken. En ik vind het nog steeds heerlijk. Met simpele Indische basissmaken, niet ingewikkeld om te maken en juist daardoor perfect. Kering = droog. Sambal goreng = pittige, gebakken rode peper met tal van specerijen, knoflook en ui.

Fan van Aziatisch eten maar weet je niet wat wel en niet past in een glutenvrij dieet? Kijk dan hier bij mijn tips voor glutenvrij Aziatisch koken.

Op zoek naar borrelhapjes? Kijk dan bij deze glutenvrije hapjes voor Oud en Nieuw.

Eerst bakken, dan de saus

Voordat ik tempeh leerde maken heb ik het een paar keer proberen na te maken van hoe ik het thuis bij iemand had gegeten. Zoals ik gewend was maakte ik een marinade en bakte daarin de tempeh. Met als gevolg compleet verbrandde ketjap en nog weke tempeh van binnen. Gelukkig leerde ik bij navraag dat je het proces om moet draaien. Dus je frituurt eerst dunne plakjes (of reepjes), daarna bak je ze met een boemboe en pas op het laats voeg je hete ketjap toe.

Wat is tempeh?

Tempeh bestaat uit hele sojabonen die gefermenteerd worden met water en een startercultuur. Het heeft dus dezelfde basis als tofu. Maar wat smaak en structuur betreft lijkt het niet op elkaar. De basis van tofu is een soort melk of pap die gemaakt wordt door de sojabonen te vermalen. Van dit papje worden blokken gemaakt die een beetje lijken op kaas. Tofu is zacht, zowel van smaak als de bite. Tempeh is veel steviger en krachtiger van smaak. En wat mij betreft ook veel en veel lekkerder!

Er zijn verschillende redenen om soja te mijden. Ik eet het zelf nauwelijks. Maar als ik het eet dan neem ik gefermenteerde soja. Dus tamari, miso of tempeh. Lees hier een leuk artikel van Rineke Dijkinga over (gefermenteerde) soja.

Is tempeh glutenvrij?

Sojabonen zijn glutenvrij. Als alleen een glutenvrije starter gebruikt wordt is tempeh ook glutenvrij. Soms wordt er wel iets aan toegevoegd, zeker als je kant en klaar gebakken stukjes koopt. Dus altijd even op de verpakking kijken blijft noodzakelijk. Ik koop zelf gewoon mijn ‘verse’ tempeh in een blok bij de supermarkt. Huismerk Albert Heijn.

Glutenvrije ketjap manis

Verder hoef je als glutenvrij eet alleen even te letten op de ketjap manis. Ketjap heeft een typisch Indonesische smaak. De basis is van sojasaus. Deze wordt ingekookt en er worden specerijen en vooral kokosbloesemsuiker of melasse aan toegevoegd. Ketjap is daarom veel dikker en zoeter van smaak dan sojasaus. In het engels heet ketjap ook wel sweet soy sauce.

Omdat veel sojasaus gefermenteerd wordt met tarwe is sojasaus niet standaard tarwe- of glutenvrij. En ketjap daardoor ook niet. Inproba heeft tarwevrije ketjap. Go-Tan en Vanka-Kawat (trademark A) hebben ketjap waar weliswaar tarwe in verwerkt is maar waar de gluten uit zijn onttrokken. Deze bevatten nog <20ppm en mogen daarom glutenvrij genoemd worden.

Trassie

Wat altijd heerlijk bijdraagt aan de umami in de Indische keuken is trassie. Dat is gefermenteerde en tot een blok gepeste garnalenpasta. Het ruikt enorm sterk, dus na openen even een goed potje uitzoeken om het in de bewaren. Meestal heb je er maar een klein kruimeltje van nodig.

In de supermarkt is meestal alleen trassie trafasie te koop. Dat is niet wat ik bedoel. Trassie trafasie is een zachte Surinaamse pasta met veel toevoegingen. Indische trassie uit de toko is puur en veel sterker van smaak. Trassie is in principe glutenvrij.

Suikervrije vissaus

Een alternatief voor trassie (bijvoorbeeld als je geen garnalen eet) is vissaus. Vissaus is vloeibaar en makkelijk te verwerken. Het bestaat alleen maar uit gefermenteerde ansjovis met zout. In principe is vissaus dus ook glutenvrij. Het grote nadeel is dat vissaus in de supermarkt meestal versneld gefermenteerd wordt met enzymen of zelfs zoutzuur. Om het gebrek aan smaak te compenseren zijn vaak smaakversterkers en suiker toegevoegd. Jammer, want dat hoort er eigenlijk allemaal niet in.

Als je suikervrij en meukvrij wilt eten en je eet veel Aziatisch is het een goed idee om te investeren in een mooie suikervrije vissaus. Ik gebruik een hele mooie aromatische saus: de bekendste Vietnamese vissaus, Red Boat fish sauce. Dat is de enige vissaus die ik ken die geen suiker bevat. Als je deze één keer geproefd hebt wil je nooit meer anders. Ik bestel deze online.

Kemirie

Kemirie noten zijn typisch Indonesische noten met een diepe smaak. Deze zijn helaas niet in de supermarkt te vinden. Je moet er echt voor naar een toko. Ik heb ze daarom op optioneel gezet. Ze geven natuurlijk extra smaak maar ze vormen geen essentieel ingrediënt van dit recept.

Let op: kemirie noten zijn rauw giftig. Dus altijd goed verhitten. Vaak vijzel je ze even en rooster je ze in een pan voordat je aan het gerecht begint. Als je kook op gas worden ze ook wel eens rechtstreeks in de vlam geroosterd.

Dit recept is niet koolhydraatarm

Sojabonen bevatten minder koolhydraten dan de meeste peulvruchten. Zo’n 10 gram per 100 gram. Net iets meer dan tuinbonen of lupine, maar minder dan kikkererwten. Daarmee zijn ze koolhydraatbeperkt.

Tempeh bevat door de fermentatie minder koolhydraten. Het kom meestal uit op zo’n 5 tot 6. ‘Officieel’ net niet koolhydraatarm dus, maar nog best acceptabel. De rest van dit recept is echter helemaal niet koolhydraatarm. Kijk daarvoor bij mijn koolhydraatarme versie van tempeh kering.

Dieet en ‘vrij van’

Glutenvrij en zuivelvrij.

Sambal goreng tempeh kering (glutenvrij en zuivelvrij)

Marjolein
Heerlijke droog gebakken tempeh. Indonesisch met een zoete, pittige en umami saus.
5 van 2 stemmen
Bereiding 30 minuten
Totale tijd 30 minuten
Vrij van (Pseudo)granen, A1 caseïne, Ei, Eiwit, Gluten, Noten, Pinda, Schaal- en schelpdieren, Vis, Zaden, Zuivel
Dieet Glutenvrij, Vegan
Trefwoord Borrelen, Doordeweeks, Umami
Gang Hartige snacks, Hoofd: vega, Lunch
Keuken Aziatisch, Indonesisch
Porties 2 personen
Calorieën 292 kcal

Benodigdheden

Ingrediënten
  

  • 250 gr tempeh = gemiddeld blok
  • 1 rode ui
  • 4 teentjes knoflook
  • 1 el gember geraspt
  • 1 rode peper
  • 4 el (glutenvrije) ketjap manis
  • 4 el gula jawa of kokosbloesemsuiker
  • 1 tl chilvlokken
  • laagje milde olijfolie om in te frituren

Optioneel

  • 1 kemirie noot
  • 2 druppels (suikervrije) vissaus dan niet vega/vegan
  • 1 kruimeltje trassie dan niet vega/vegan

Bereiding
 

  • Schenk de wok vol met een laagje olie van ongeveer 3 cm. Verhit de olie op een vrij hoge stand. Als je een test kruimeltje in de olie gooit moet het echt even flink bruisen maar niet gaan walen.
  • Snij de tempeh in 12 gelijke plakken. Als het lukt in 13 of 14. Snij de plakken daarna in 3 gelijke stukken. Je hebt nu 36 platte plakjes. Soms worden die nog gehalveerd tot reepjes. Ik eet zelf altijd plakjes
  • Bak de tempeh in een minuut of 5 à 6 licht krokant. Dat gaat meestal het beste in 2 batches.
  • Schep met de spaan de pan uit. Laat uitlekken op keukenpapier. Laat afkoelen.
  • Tussenstap: als je kemirienoot gebruikt. Vijzel en rooster of bak deze dan even apart voordat je de boemboe gaat bakken. Daarna pas de boemboe erbij. Kemirie is rauw giftig, dus altijd even wat extra aandacht geven.
  • Maak ondertussen een boemboe van de ui, gember, knoflook en rode peper. Hoort eigenlijk in de vijzel. Ik maak eerst alles redelijk klein en laat dan de staafmixer de rest doen. Gebruik je ook vissaus of trassie? Dan kun je nu wat druppels of een kruimeltje toevoegen.
  • Haal het merendeel van de olie uit de wok. Hou een flinke eetlepel in de wok en bak de boemboe goed rondom bruin.
  • Voeg de tempeh aan de boemboe toe. Bak een minuutje of twee nog samen.
  • In een apart steelpannetje de ketjap verhitten met de suiker tot het kookt. Mag ook in de wok, maar dan eerst even de tempeh eruit halen en apart leggen.
  • Zet het vuur laag of uit en meng de ketjap met de tempeh.
  • Serveer met chilivlokken als topping.
  • Eet warm bij de hoofdmaaltijd in plaats van vis of vlees. Kan ook koud bij de borrel of de volgende dag mee in de lunchbox, dan in plaats van een boterham.

KORTINGSCODES

Puur Mieke: Eetlekkeranders5 (nw klanten 5%)

Vlees van Ons: Eetlekkeranders10 (nw klanten 10%)

Funky Fat Choc: Eetlekkeranders10 (10%)

Notities

Voedingswaarde gebaseerd op een grote portie van 18 plakjes. De helft van een blok. Bij de borrel of een uitgebreide rijsttafel kun je hier met 4 tot 8 personen van eten.

Voedingswaarde

Calorieën: 292kcal | Koolhydraten: 22gr | Eiwitten: 24gr | Vetten: 14gr | Verzadigd vet: 3g | MO vet: 5g | EO vet: 4g | Vezels: 2gr | Vitamine A: 462IU | Vitamine B1: 0.1mg | Vitamine B2: 0.5mg | Vitamine B6: 0.5mg | Vitamine B12: 0.1µg | Vitamine C: 37mg | Vitamine E: 0.3mg | Natrium: 135mg | Magnesium: 115mg | Kalium: 692mg | Calcium: 160mg | Koper: 1mg | Foliumzuur: 46µg | IJzer: 4mg | Fosfor: 363mg | Selenium: 1µg | Zink: 2mg

Standaard berekend voor 1 portie, tenzij anders vermeld in notities.

Standaard berekend voor suikervrije variant. Erythritol in plaats van ahornsiroop, honing en kokosbloesemsuiker (indien van toepassing en tenzij anders vermeld bij notities).

Heb je dit recept gemaakt?Ik zou het geweldig vinden om een foto te zien. Vermeld @Eetlekkeranders op Insta!
Delen op Facebook Pin recept Vragen?

Eén reactie

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Rating recept