| | | | |

Sambal badjak: makkelijk om zelf te maken (glutenvrij, sojavrij en met of zonder suiker)

Ik maak gebruik van affiliate links. Meer informatie daarover vind je in het menu onder samenwerking.

Makkelijk recept om zelf sambal badjak te maken. In de meeste gebakken sambal die je bij de supermarkt koopt zit een hoop onnodige zooi. Daarom maak ik het zelf. En zo moeilijk is het echt niet! Je kunt het met kokosbloesemsuiker maken, met zoetstof of zonder zoetje.

Sambal badjak is de basis voor alle gebakken sambals. Het maken is veel makkelijker dan je wellicht denkt. Al ben je er wel even mee bezig en je huis gaat behoorlijk heftig ruiken. Zet de afzuiger daarom op de hoogste stand en een raam open…

Fan van de Indonesische keuken én wil je minder suiker gebruiken bij de bereiding? Of eet je geen peulvruchten en daardoor ook geen sojasaus, ketjap of pindasaus? Kijk dan eens naar mijn satésaus van noten of naar mijn paleo en koolhydraatarme ketjap.

Soorten sambal

Gevijzelde verse rode peper zonder toevoeging (behalve vaak wat zout en azijn) heet sambal oelek. Sambal badjak is de gebakken variant waar ui, knoflook en specerijen aan toegevoegd zijn. Badjak heeft daardoor meer smaak en is (in verhouding) wat minder pittig.

Als aan de sambal meer suiker toegevoegd wordt is het een sambal manis (zoet). Aan badjak wordt ook vaak trassi toegevoegd. Deze sambal wordt dan ook wel een sambal trassie of udang (garnaal) genoemd. Juist de trassie geeft de mooie Indonesische smaak, die gaat bij mij dus standaard in de basisvariant.

Supermarkt?

Dit recept maakt gebruik van ingrediënten die je zo veel mogelijk in de supermarkt kunt kopen, ook in kleine. Al ontkom je er niet aan om sommige dingen in een toko te halen of online te bestellen.

Hete peper

Het belangrijkste ingrediënt is hete peper. In de echte Indische of Surinaamse keuken zal je kiezen voor rawit of madame Jeanette. Maar ik gebruik hier gewone rode pepers, ofwel Spaanse of chili pepers (lombok).

Met zaadjes zijn de pepers wat heter dan zonder. Hele hete pepers eventueel snijden met handschoentjes aan zodat je niet per ongeluk in je gezicht wrijft ermee.

Verse specerijen

Laos, gember en sereh neem je het liefst vers, maar heb je alleen gedroogd, dan kan het ook. Verse specerijen werden van oudsher altijd gevijzeld. Niet iedereen heeft een vijzel en het is best vermoeiend. Dus ik maak me er meestal snel vanaf met het kleine keukenmachientje dat bij de staafmixer hoort.

Ketjap

In dit recept gebruik ik ook een beetje ketjap. Ketjap is een dikke, zoete saus die heerlijk is aan smaak. De basis met suiker of melasse ingekookte sojasaus. Dat betekent dat gewone ketjap altijd suiker en gluten bevat. Als er niets op de fles staat vermeld moet je ervan uitgaan dat het gluten bevat. Gelukkig is er ook glutenvrije ketjap, vaak zelfs in de meeste supermarkten.

Glutenvrije ketjap

Ketjap heeft een typisch Indonesische smaak. Het wordt ingekookt en er worden specerijen en vooral kokosbloesemsuiker of melasse aan toegevoegd. Ketjap is daardoor veel dikker en zoeter van smaak dan sojasaus. In het Engels heet ketjap ook wel sweet soy sauce.Inproba heeft tarwevrije ketjap. Go-Tan en Vanka-Kawat (trademark A) hebben ketjap waar tarwe in verwerkt is maar waar de gluten uit zijn onttrokken, deze bevat <20ppm en mag daarom glutenvrij genoemd worden.

Suikervrije ketjap

Als ik in periodes koolhydraatarm eet maak ik ook mijn eigen koolhydraatarme ketjap. Kijk hier voor een recept voor koolhydraatarme ketjap. De ketjap kun je ook vervangen door sojasaus en wat zoetstof.

Ketjap zonder soja

Ik ken nog geen ketjap zonder soja. Maar er is wel een ‘soja’saus zonder soja. Dat is kokosamino’s. Deze is te koop bij Puur Mieke. Nieuwe klanten krijgen 5% welkomstkorting met code Eetlekkeranders5.

Met kokosamino’s kun je zelf sojavrije ketjap maken. Maar je kunt ook gewoon kokosamino’s met wat kokosbloesemsuiker gebruiken in dit recept. Kijk hier voor een recept voor sojavrije (paleo) ketjap.

Heet bakken, dus in kokosolie!

Ik kies hier bewust voor kokosolie om in te bakken, het moet goed tegen hitte kunnen. Kokosolie gebruik ik het liefst in pure vorm, deze smaakt echt naar kokos. Mogelijk vind jij dat voor sambal niet handig. Dan kun je de minder gezonde, bewerkte, smaak- en geurloze versie nemen.

Mijn favoriet is White Pearl. Maar er zijn meerdere goede merken te koop bij Puur Mieke. Met de code Eetlekkeranders5 krijgen nieuwe klanten 5% welkomstkorting.

Potje

Ik gebruik vaak oude sambalpotjes van toen ik het nog in de winkel kocht. Je prutje past in potje voor ongeveer 200 gram. Wat er niet bij past gebruik ik zelf in het gerecht dat ik die avond maak (want als je sambal maakt krijg ik meteen trek in rendang of satésaus, dus het kan altijd ergens in 😉

Bewaren

Een geopend potje blijft wel een aantal weken tot zelfs maanden goed in de koelkast. Als je meerdere potjes tegelijk maakt wil je de sambal waarschijnlijk nog langer kunnen bewaren. Zorg er dan voor dat je het koel (niet te warm) en donker (geen zonlicht) wegzet. Zorg er dan ook extra goed voor dat het potje en de lepel schoon zijn. Over schoon zijn de meningen verdeeld: sommigen zeggen hoge stand afwasmachine is genoeg, anderen ontsmetten echt in een oven op 100 graden of in een pan kokend water.

Ik heb van mijn oma geleerd dat het potje omgekeerd moet afkoelen (dus met je prutje op de deksel). Ook daar zijn de meningen inmiddels over verdeeld: weck experts zeggen dat de deksels tegenwoordig niet goed genoeg zijn om dat te doen en dat het potje rechtop ook gewoon vacuüm trekt.

Ui en kemirie randje koolhydraatarm

Het recept is op het randje van koolhydraatarm. In het basisrecept zitten uien en kemirie noten. Deze bevatten >5gr khd per 100 gram en zijn dus eigenlijk koolhydraatbeperkt. Uien en specerijen worden bij koolhydraatarm gedoogd als smaakmaker. In de sambal badjak zijn ze erg bepalend. Maar je kunt ze ook weglaten.

Dieet en ‘vrij van’

Glutenvrij, sojavrij en koolhydraatarm afhankelijk van de gekozen ketjap.

Vrij van schaal- en schelpdieren en noten alleen als gekozen wordt de trassie en de kemirie noot weg te laten.

Sambal badjak: makkelijk om zelf te maken (glutenvrij, sojavrij en met of zonder suiker)

Marjolein
Voortaan lekker je eigen gebakken sambal maken! Zonder zooi, je kunt zelf bepalen wat erin gaat. En… het is helemaal niet moeilijk. Je maakt een boemboe van peper, ui en knoflook. Even bakken met wat trassie, kemirie noten, ketjap en verse laos en gember en je bent al klaar.
5 van 2 stemmen
Vooraf 15 minuten
Bereiding 30 minuten
Totale tijd 45 minuten
Vrij van (Pseudo)granen, A1 caseïne, Ei, Eiwit, Gluten, Koemelk, Lactose, Noten, Pinda, Schaal- en schelpdieren, Soja, Suiker, Vis, Vlees, Zaden, Zuivel
Dieet Glutenvrij, Koolhydraatarm, Koolhydraatbeperkt
Trefwoord Basisrecept, Borrelen, Oud&Nieuw, Umami
Gang Sauzen & dips
Keuken Aziatisch, Indonesisch
Porties 1 potje (200gr)
Calorieën 396 kcal

Benodigdheden

Ingrediënten
  

  • 15 rode peper (Chili of Spaanse) voor heter: rawit of Madame Jeanette
  • 2 rode ui khb
  • 4 teentjes knoflook
  • 1 tot 1,5 cm verse laos galanga
  • 1 tot 2 cm verse gember djahé
  • 1 stengel verse sereh citroengras
  • 4 el (glutenvrije) ketjap manis
  • of 4 el (glutenvrije) sojasaus of tamari
  • of 4 el kokosamino's voor sojavrij
  • 3 el kokosolie om in te bakken. kan goed heet worden
  • 1 glas water warm

Optioneel (niet vrij van noten of schaal- en schelpdieren)

  • 5 kemirie noot khb
  • 2 tl trassie = garnalen
  • 1 tl (suikervrije) vissaus = ansjovis
  • 1 tot 2 el kokosbloesemsuiker

Voor koolhydraatarm

Voor sojavrij

Bereiding
 

  • Doe de pepers, ui en knoflook in de keukenmachine. Schil de gember en de laos (dunne velletjes hoeven niet allemaal geschild en mogen gewoon mee in machine). Heb je een goede keukenmachine kun je hele stukken toevoegen, ik rasp het voor de zekerheid meestal eerst nog even.
  • Zet de afzuigkap aan op de hoogste stand en liefst een raam open.
  • Zet de koekenpan op hoog vuur en doe de olie erin. Laat goed heet worden.
  • Voeg de boemboe (het mengsel) toe. Even op hoog vuur een paar minuten omscheppen.
  • Zet daarna het vuur halfhoog en voeg wat water toe. Laat het prutje lekker stoven.
  • Als je kokosbloesemsuiker gebruikt: verwarm de ketjap met de azijn in een apart pannetje. Voeg toe aan je prutje als het is opgelost.
    Zonder suiker: voeg de ketjap en azijn rechtstreeks toe.
  • Stamp de kemirie noten in een vijzel en voeg ze toe. Kemirie noten kun je niet rauw eten, vaak worden ze eerst gepoft. Maar omdat we ze hier warm gebruiken doe ik dat persoonlijk eigenlijk nooit. Maak wel goed je vijzel schoon na gebruik.
  • Maak de trassie klein, dit kan ook in de vijzel, en voeg toe. Ook de vissaus kun je nu toevoegen als je die gebruikt.
  • Voeg de citroengras (sereh) toe (even kneuzen/ ombuigen en rond wrikken) en mee laten pruttelen. Laat een half uurtje verder stoven en voeg water toe indien nodig.
  • Doe de sambal als het nog heet is in een schoon glazen potje met deksel (of bv een wekpotje). Even goed met de lepel erin om luchtbelletjes te voorkomen en daarna meteen afsluiten. Als het afgekoeld is kan het de koelkast in.

KORTINGSCODES

Puur Mieke: Eetlekkeranders5 (nw klanten 5%)

Funky Fat Choc: Eetlekkeranders10 (10%)

Vlees van Ons: Eetlekkeranders10 (nw klanten 10%)

Notities

Genoemd aantal calorieën is voor een heel potje, zonder suiker, kemirie, trassie en vissaus.

Voedingswaarde

Calorieën: 396kcal | Koolhydraten: 35gr | Eiwitten: 16gr | Vetten: 6gr | Verzadigd vet: 3g | MO vet: 2g | EO vet: 0.4g | Vezels: 14gr | Vitamine A: 6431IU | Vitamine B1: 1mg | Vitamine B2: 1mg | Vitamine B6: 4mg | Vitamine C: 988mg | Vitamine E: 5mg | Natrium: 294mg | Magnesium: 182mg | Kalium: 2539mg | Calcium: 154mg | Koper: 1mg | Foliumzuur: 199µg | IJzer: 8mg | Fosfor: 367mg | Selenium: 5µg | Zink: 2mg

Standaard berekend voor 1 portie, tenzij anders vermeld in notities.

Standaard berekend voor suikervrije variant. Erythritol in plaats van ahornsiroop, honing en kokosbloesemsuiker (indien van toepassing en tenzij anders vermeld bij notities).

Heb je dit recept gemaakt?Ik zou het geweldig vinden om een foto te zien. Vermeld @Eetlekkeranders op Insta!
Vragen?

Eén reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Rating recept